NMMS પરીક્ષાની તૈયારી કરતા ધોરણ 8 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે MAT (મેન્ટલ એબિલિટી ટેસ્ટ) વિભાગના બે અગત્યના પ્રકરણો - 'સંખ્યા અનુરૂપતા કસોટી' અને 'ગુજરાતી મહાશબ્દ' વિશે વિગતવાર સમજીશું.

NMMS MAT વિભાગ (તા. 05/08/2025)

સંખ્યા અનુરૂપતા કસોટી અને ગુજરાતી મહાશબ્દ

NMMS પ્રેક્ટીસ ટેસ્ટ અને સ્ટડી મટીરીયલ (MAT)

NMMS MAT પ્રેક્ટીસ ટેસ્ટ ડાઉનલોડ કરો

પ્રશ્નપત્ર PDF

ડાઉનલોડ કરી પ્રિન્ટ કરી શકો છો

ડાઉનલોડ કરો

ઉત્તર કી (PDF)

તમારા જવાબો ચકાસવા માટે

ડાઉનલોડ કરો

ઉત્તર કી (CSV)

Evalbee માટે ઉપયોગી

ડાઉનલોડ કરો
ટીપ્સ: પ્રેક્ટીસ ટેસ્ટ આપતા પહેલા ઉપર આપેલી NMMS ક્વિઝ રમી લો. આથી તમારી તૈયારી વધુ મજબૂત બનશે અને તમે વધુ સારો સ્કોર કરી શકશો.

પ્રકરણ ૧: સંખ્યા અનુરૂપતા કસોટી

સંખ્યા અનુરૂપતા એટલે શું?

સંખ્યા અનુરૂપતા કસોટી એ તાર્કિક ક્ષમતા માપવાનો એક પ્રકાર છે. આમાં, તમને સંખ્યાઓની બે જોડી આપવામાં આવે છે. પ્રથમ જોડી (દા.ત., A : B) વચ્ચે એક ચોક્કસ ગાણિતિક કે તાર્કિક સંબંધ હોય છે. તમારે એ જ સંબંધને ઓળખીને બીજી જોડી (દા.ત., C : ?) માં ખૂટતી સંખ્યા શોધવાની હોય છે. આ સંબંધ સરવાળો, બાદબાકી, ગુણાકાર, ભાગાકાર, વર્ગ, ઘન, કે પછી આ બધાનું મિશ્રણ હોઈ શકે છે.

સંબંધોના મુખ્ય પ્રકારો અને ઉદાહરણો

  • 1. વર્ગ અને વર્ગમૂળ સંબંધ:

    આમાં એક સંખ્યા અને તેના વર્ગ વચ્ચેનો સંબંધ હોય છે.

    ઉદાહરણ: 7 : 49 :: 11 : ?

    સમજૂતી: અહીં, 7 નો વર્ગ (7²) 49 છે. તે જ રીતે, 11 નો વર્ગ (11²) 121 થશે. જવાબ: 121

  • 2. ઘન અને ઘનમૂળ સંબંધ:

    આમાં એક સંખ્યા અને તેના ઘન વચ્ચેનો સંબંધ હોય છે.

    ઉદાહરણ: 5 : 125 :: 8 : ?

    સમજૂતી: અહીં, 5 નો ઘન (5³) 125 છે. તે જ રીતે, 8 નો ઘન (8³) 512 થશે. જવાબ: 512

  • 3. ગુણાકાર/ભાગાકાર સંબંધ:

    સંખ્યાઓને કોઈ ચોક્કસ અંક વડે ગુણવામાં કે ભાગવામાં આવે છે.

    ઉદાહરણ: 8 : 56 :: 9 : ?

    સમજૂતી: અહીં, 8 ને 7 વડે ગુણતા (8 × 7) 56 મળે છે. તે જ રીતે, 9 ને 7 વડે ગુણતા (9 × 7) 63 મળશે. જવાબ: 63

  • 4. મિશ્ર ગાણિતિક સંબંધ:

    આ સૌથી સામાન્ય અને થોડો જટિલ પ્રકાર છે, જેમાં એકથી વધુ ગાણિતિક ક્રિયાઓનો ઉપયોગ થાય છે.

    ઉદાહરણ: 6 : 13 :: 11 : ?

    સમજૂતી: અહીં સંબંધ છે: (પ્રથમ સંખ્યા × 2) + 1. એટલે કે, (6 × 2) + 1 = 13. તે જ રીતે, (11 × 2) + 1 = 23 થશે. જવાબ: 23

પ્રેક્ટીસ માટેના વધુ પ્રશ્નો

  • 1. 11 : 125 :: 15 : ?
  • 2. 6 : 20 :: 7 : ?
  • 3. 15 : 240 :: 25 : ?
  • 4. 7 : 50 :: 11 : ?
  • 5. 2 : 8 :: 3 : ?
  • 6. 5 : 36 :: 6 : ?
  • 7. 456 : 15 :: 789 : ?
  • 8. 42 : 56 :: 90 : ?
  • 9. 5 : 625 :: 2 : ?
  • 10. 46 : 64 :: 52 : ?

પ્રકરણ ૨: ગુજરાતી મહાશબ્દ

મહાશબ્દની સંકલ્પના

'મહાશબ્દ' એ એક એવો વ્યાપક શબ્દ છે જે તેની નીચે આવતા અન્ય નાના અને ચોક્કસ શબ્દોના સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, મહાશબ્દ એ એક 'કેટેગરી' કે 'વર્ગ'નું નામ છે, અને બાકીના શબ્દો તે કેટેગરીના 'સભ્યો' કે 'ઉદાહરણો' છે. આ પ્રકારના પ્રશ્નોમાં, તમારે આપેલા વિકલ્પોમાંથી એવો મુખ્ય શબ્દ શોધવાનો હોય છે જેમાં બાકીના બધા જ શબ્દોનો સમાવેશ થઈ જતો હોય.

મહાશબ્દ કેવી રીતે ઓળખવો?

સાચો મહાશબ્દ શોધવા માટે, દરેક વિકલ્પને બાકીના શબ્દો સાથે ચકાસો. નીચે મુજબ પ્રશ્ન પૂછો:

શું (નાનો શબ્દ) એ (મહાશબ્દ)નો એક પ્રકાર છે?

જો આ પ્રશ્નનો જવાબ બાકીના બધા શબ્દો માટે 'હા' આવે, તો તે તમારો સાચો મહાશબ્દ છે.

ઉદાહરણ ૧: (A) કેરી (B) સફરજન (C) કેળું (D) ફળ

વિશ્લેષણ:

  • શું કેરી એ 'ફળ' નો પ્રકાર છે? -> હા.
  • શું સફરજન એ 'ફળ' નો પ્રકાર છે? -> હા.
  • શું કેળું એ 'ફળ' નો પ્રકાર છે? -> હા.

અહીં 'ફળ' એ એક વ્યાપક વર્ગ છે જેમાં કેરી, સફરજન અને કેળું જેવા બધા શબ્દોનો સમાવેશ થાય છે. જવાબ: (D) ફળ

ઉદાહરણ ૨: (A) વિદ્યાર્થી (B) શિક્ષક (C) આચાર્ય (D) શાળા

વિશ્લેષણ: વિદ્યાર્થી, શિક્ષક અને આચાર્ય એ બધા 'શાળા'ના અભિન્ન અંગો છે. શાળા એ એક સંસ્થા છે જેમાં આ બધાનો સમાવેશ થાય છે. જવાબ: (D) શાળા

પ્રેક્ટીસ માટેના વધુ પ્રશ્નો

  • 1. (A) વીંટી (B) હાર (C) ઘરેણું (D) ઝાંઝર
  • 2. (A) ગાય (B) ભેંસ (C) પશુઓ (D) ઘોડો
  • 3. (A) ગુજરાત (B) ભારત (C) સોમનાથ (D) એશિયા
  • 4. (A) વાક્ય (B) શબ્દ (C) શબ્દસમૂહ (D) મુળાક્ષર
  • 5. (A) દરવાજો (B) બારણું (C) ફર્નિચર (D) બારી
  • 6. (A) શ્વાસનળી (B) ફેફસા (C) નસકોરા (D) શ્વસનતંત્ર
  • 7. (A) ઓક્સિજન (B) નાઈટ્રોજન (C) હવા (D) કાર્બનડાયોક્સાઈડ
  • 8. (A) માઉસ (B) મોનીટર (C) કી-બોર્ડ (D) કમ્પ્યૂટર
  • 9. (A) મોબાઈલ (B) ટેલિવિઝન (C) રેડિયો (D) સંદેશા વ્યવહાર
  • 10. (A) પુરુષ (B) સ્ત્રી (C) બાળક (D) માનવ

વધારાના શૈક્ષણિક સ્ત્રોત

ઉપયોગી લિંક્સ

GCERT પાઠ્યપુસ્તકો

ધોરણ 7 અને 8 ના NMMS માટે પાઠ્યપુસ્તકો ડાઉનલોડ કરો.

અહીં ક્લિક કરો

રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ

NMMS પરીક્ષા સંબંધિત સત્તાવાર માહિતી માટે.

અહીં ક્લિક કરો

Evalbee OMR સોલ્યુશન સાથે તમારું મૂલ્યાંકન

Evalbee એપ્લિકેશનના ફાયદા

Evalbee એપ્લિકેશન NMMS તૈયારી માટે એક શક્તિશાળી સાધન છે જે તમને તમારા OMR જવાબો સ્કેન કરી સીધું પરિણામ મેળવવામાં મદદ કરે છે:

ઝડપી પરિણામ

OMR શીટ સ્કેન કરતાં જ તમારું રિઝલ્ટ મળી જાય છે, મેન્યુઅલ તપાસ કરતાં 10x ઝડપી.

પ્રગતિ ટ્રેકિંગ

તમારા પ્રદર્શનનો ઇતિહાસ જુઓ અને તમારી પ્રગતિનું વિશ્લેષણ કરો.

ભૂલ વિશ્લેષણ

તમારી ભૂલો અને નબળા વિસ્તારો ઓળખવામાં મદદ કરે છે.

Evalbee વિશે વધુ જાણો

કાનૂની નોટિસ

આ વેબસાઇટ પરની બધી સામગ્રી (પ્રશ્નપત્રો, ઉત્તર કીઓ, અભ્યાસ માર્ગદર્શિકાઓ) ફ્રી છે પરંતુ તેનો ઉપયોગ કરતી વખતે આ સાહિત્ય MARUT EDGE વેબસાઈટ પરથી લેવામાં આવ્યું છે તે દર્શાવવું જરૂરી છે.

આ પ્રેક્ટીસ પેપર્સ ફક્ત શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે. કોઈપણ ભૂલ અથવા ચૂક માટે MarutEdge જવાબદાર નથી. જો તમને કોઈ ભૂલ જણાય તો કૃપા કરીને અમને marutlogiclab@gmail.com પર સૂચિત કરો.

તૈયારી ચાલુ રાખો!